Yazılar · 20.06.26 · 2 dk

AI çağınında asıl yavaşlatan şey artık kod değil, belirsiz gereksinimler

Agent ile kod hızlandı ama net yazılmamış bir özellik, review ve QA tarafında daha pahalıya patlıyor. Son aylarda ekiplerde gördüğüm kaymayı anlatıyorum.

AI çağınında asıl yavaşlatan şey artık kod değil, belirsiz gereksinimler

Yapay zeka kod yazmayı ucuzlattı; çoğu ekip hâlâ aynı ritüelle çalışıyor: backlog, sprint, PR, inceleme. Fark şu: PR'lar artık daha hızlı geliyor ama "ne yapılacağı" belirsizse hız sadece yanlış yönde ivme demek.

Son aylarda gözlemlediğim kayma net: mühendislik "yayına hazır" derken ürün "henüz tanımlamadım" diyor. Tarihsel olarak kod yazma yetişmezdi; şimdi kod yazma spesifikasyonu (spec — ne yapılacağının yazılı tanımı) bekliyor. Yapay zeka belirsizliği çözmez — yazar.

Spesifikasyon darboğazı İnsan geliştirici boşlukları bağlamdan doldurur: Slack'te sorar, varsayım yapar, iterasyonla düzeltir. Yapay zeka yazılanı kelimesi kelimesine alır. Eksik kabul kriterleri (acceptance criteria — "bitti" demek için ne gerekir?) yanlış kenar durumlara dönüşür; incelemede yakalanır — yakalanmazsa canlı ortamda patlar.

"Kupon uygula" maddesi örneği: kuponlar üst üste kullanılabilir mi, sepet minimumu var mı, iptalde iade ne olur? İnsan sorar; yapay zeka varsayılanlarla kod yazar; test ekibi üç gün kaybeder.

Given/When/Then (verildiğinde/şu olunca/o zaman) moda değil ama işe yarıyor; özellikle e-ticarette stok, tekrarlanabilirlik, ödeme durumu, e-posta yan etkileri için. API sözleşmesi önce — OpenAPI veya minimal endpoint tablosu — yapay zekaya "şu veri yapısı (DTO), şu hata kodları" vermek sonradan refactor'dan ucuz. Figma ekranı spec değil; durum geçişleri, boş liste, hata mesajı metni yazılı olmalı.

Ürün yöneticisi prototipleyebilir, tasarımcı commit atabilir — sorun değil. Mühendis zamanının daha büyük payı sistem tanımı ve iş kuralları yazımına kayıyor. Kod satırı KPI değil; doğru davranışın ilk seferde merge edilmesi KPI. Her özellikte "bitti" tanımı: test + ölçüm + geri alma planı; belirsiz maddeler backlog'da "spec gerekli" kalır, sprint'e alınmaz.

Yapay zeka implementasyonu hızlandırdı; net düşünce hâlâ insana ait. En pahalı hata yanlış kod değil — yanlış problem tanımı.

Özet: Hız arttı, belirsizlik pahalılaştı. Spec yazılmadan sprint'e alma; API sözleşmesi ve kabul kriterleri önce.

AI çağınında asıl yavaşlatan şey artık kod değil, belirsiz gereksinimler — Aziz Osmanoğlu